Soms leer je het meest door even mee te kijken in de klas van een ander. Tijdens Maatjesleren bezoek je een collega-vakleerkracht en kijk je gericht naar een vooraf gekozen leervraag. Daarna ga je met elkaar in gesprek over wat je hebt gezien, wat goed werkte en welke ideeën je meeneemt naar je eigen lessen.

Maatjesleren is geen beoordeling, maar een veilige en inspirerende manier van collegiaal leren. Je ontdekt nieuwe didactische mogelijkheden, krijgt zicht op je eigen handelen en doet praktische ideeën op die direct toepasbaar zijn in je eigen onderwijs.

Maatjesleren in 8 stappen:

Stap 1: Vraag toestemming

• Vraag toestemming aan je regiobegeleider om maatjesleren in te zetten als onderdeel van je professionele ontwikkeling.
• Bespreek daarna op eigen initiatief je leervraag met je regiobegeleider.
• Vraag haar eventueel wie een geschikte collega (maatje) zou kunnen zijn.

Stap 2: Zoek een maatje

Neem zelf contact op met een collega-vakleerkracht. Maak samen afspraken over:

• de les die bezocht wordt;
• datum en tijd;
• het nagesprek (bij voorkeur direct na de les).

Stap 3: Formuleer je leervraag

Bedenk vooraf waar je graag in wilt groeien, bijvoorbeeld:

• Hoe activeert mijn collega voorkennis?
• Hoe worden kinderen betrokken bij het Bijbelverhaal?
• Welke vragen stelt mijn collega?
• Hoe zorgt mijn collega voor rust en veiligheid?
• Hoe differentieert mijn collega tijdens de les?

Beschrijf je leervraag in je POP en deel deze vooraf met je collega.

Stap 4: Observeer de les

Gebruik de kijkwijzer tijdens de observatie. Kijk uitsluitend naar je afgesproken leervraag en observeer zo feitelijk mogelijk:

• wat doet de leerkracht?
• hoe reageren de leerlingen?
• welk effect zie je?

Beschrijf wat je ziet en hoort, zonder te oordelen.

Stap 5: Vul de kijkwijzer in

Na afloop noteer je:

• Wat heb ik gezien?
• Wat viel mij positief op?
• Wat kan ik hiervan leren?
• Welke ideeën neem ik mee naar mijn eigen lessen?
• Welk compliment wil ik mijn collega geven?

Ook de lesgever vult de kijkwijzer in vanuit de eigen ervaring. Kijk of je uit de voeten kunt met de algemene kijkwijzer die je na aanmelding binnen een aantal werkdagen ontvangt. Zo niet, vraag een adequate kijkwijzer op bij de regiobegeleider of scholingsmedewerker.

Stap 6: Voer het nagesprek

Gebruik het gespreksformulier als leidraad en bespreek samen:

1. Hoe heeft de lesgever de les ervaren?
2. Wat heb je als observator feitelijk waargenomen?
3. Welk effect zag je bij de leerlingen?
4. Welke sterke punten kwamen naar voren?
5. Welke inzichten neem je beiden mee?

Het gesprek is waarderend, open en gericht op ontwikkeling.

Stap 7: Leg je leeropbrengst vast

Werk je POP bij en beschrijf:

• wat je hebt geleerd;
• welke inzichten je meeneemt;
• welke concrete stap je in je eigen lessen gaat zetten.

Ook de lesgever beschrijft de eigen leeropbrengst.

Stap 8:  Afronding

Bespreek de opbrengst tijdens een gesprek met je regiobegeleider, bijvoorbeeld in een van de gesprekken van de gesprekscyclus of lesbezoeken.

Stuur je bijgewerkte POP uiterlijk twee weken vóór dit gesprek toe.

Tot slot

Maatjesleren is:

✔ leren van elkaar

✔ waarderend observeren

✔ niet beoordelend

✔ werken vanuit een eigen leervraag

✔ samen groeien in vakmanschap

Studielast: 3 uur
Nascholingspunten: 3
Locatie: Op de school van een collega-vakleerkracht
Datum en tijd: In overleg met je collega
Begeleiding: Na opgave hier in Carta in afstemming met je regiobegeleider

Let op: Maatjesleren kan het gehele schooljaar gedaan worden, vanaf 1 september.